Φοιτητής: Φαράντος Λάμπις
Επιβλέπων: Μπούρας Κωνσταντίνος
Σχολή: ΠΑΔΑ
Ημερομηνία: Φεβρουάριος, 2026
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η διάλεξη εξετάζει το κατά πόσο μια σύγχρονη πόλη μπορεί να αναγνωρίσει την κατακόρυφη διάστασή της ως δυναμικό πεδίο ζωής, στρέφοντας το βλέμμα από την εξαντλημένη οριζόντια επιφάνεια προς τα επάνω.
Στο
Κεφάλαιο 1 αναδεικνύεται
η θεμελιώδης αντίφαση της σύγχρονης
πόλης: η στέγη –το δώμα των κτηρίων–
αποτελεί ένα ανενεργό αστικό κεφάλαιο,
ένα εκτεταμένο αλλά αναξιοποίητο απόθεμα
χώρου πάνω από τον πυκνό ιστό που, λόγω
ιστορικών και πολεοδομικών συνθηκών,
έμεινε εκτός σχεδιασμού και συλλογικής
εμπειρίας. Στη συνέχεια, το Κεφάλαιο 2
εισάγει τις θεωρητικές βάσεις και
ιστορικές αναφορές για την αναγνώριση
του δώματος ως δυναμικής επιφάνειας
της πόλης, αμφισβητώντας την πρωτοκαθεδρία
του εδάφους και προτείνοντας μια πόλη
πολλαπλών επιπέδων, όπου και η πέμπτη
όψη μπορεί να φιλοξενήσει ζωή και
δράσεις. Το Κεφάλαιο 3 εξετάζει το πώς
η σύγχρονη αρχιτεκτονική επαναδιαπραγματεύεται
αυτήν την πέμπτη όψη μέσα από πρακτικές
εφαρμογές και σχεδιαστικές χειρονομίες,
δείχνοντας ότι η ενεργοποίηση του
δώματος αποτελεί επαναλαμβανόμενο
ζητούμενο σε διαφορετικές εποχές. Στο
Κεφάλαιο 4, με έμφαση στην Αθήνα, αναλύονται
οι κοινωνικές, περιβαλλοντικές και
θεσμικές διαστάσεις των δωμάτων: από
τις μορφολογικές και ιδιοκτησιακές
τους ιδιαιτερότητες (που συχνά συνεπάγονται
ανισότητες) μέχρι τον ρόλο τους στο
αστικό μικροκλίμα και τις δυνατότητες
βελτίωσης της καθημερινής ζωής. Τέλος,
το Κεφάλαιο 5 θέτει το βασικό ερώτημα:
μπορεί το δώμα να αποτελέσει ένα νέο
συλλογικό όραμα για την πόλη ή θα
εξελιχθεί σε ένα νέο προνόμιο λίγων;
Συνολικά, επανέρχεται το κρίσιμο αυτό
δίλημμα: θα επιτρέψει η πόλη στην πέμπτη
όψη της να εξελιχθεί σε έναν κοινό τόπο
ζωής ή θα παραμείνει πεδίο κατακόρυφης
ανισότητας και προνόμιο λίγων.
